1-506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 2. maddesine göre bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılan sigortalılar,
2- 506 sayılı Kanunun geçici 20. maddesi kapsamına girip de memur ve sözleşmeli statüde olmayanlar, Mütekabiliyet esasına dayalı olarak yapılan anlaşmalara göre Türkiye’de sigortalı olarak çalışan yabancılar,
3- 4081 sayılı Çiftçi Mallarının Korunması Hakkındaki Kanun’a göre çalıştırılan koruma bekçileri, Ücretli ve sürekli olarak ev hizmetlerinde çalışanlar, Kamu sektörüne ait tarım ve orman işlerinde ücretle çalışanlar,
4- Özel sektöre ait tarım ve orman işlerinde ücretle ve sürekli olarak çalışanlar.
5- Tarım sanatlarına ait işlerde çalışanlar,
6- Tarım işyerlerinde yapılan ve tarım işlerinden sayılmayan işlerde çalışanlar,
7- Tarım işyeri sayılmayan işyerlerinin park, bahçe, fidanlık vb. işlerinde çalışanlar,

Şu an işsizlik maaşı alınabilmesi için kişinin son üç yıl içinde en az 600 gün sigortası bulunması gerekiyor. Bu sürenin 120 günü ise kesintisiz olmak zorunda. Hastalıktan dolayı alınan raporlar ve yıllık izinler 120 günün içinde bulunmuyor. Yani son 120 gün hastalıktan dolayı istirahat almışsanız veya yıllık izne çıkmışsanız işsizlik maaşı alabiliyorsunuz. Ancak normal çalışma günlerinde 1 gün bile eksiği olsa işsizlik maaşı alamıyor. Şartların bu derece zor olması, sınırlı sayıda kişinin maaş alabilmesine yol açıyor. Hükümetin yapacağı düzenleme ile ilk olarak 120 gün kesintisiz çalışma şartı kaldırılacak. Bunun yerine son bir yılda 120 gün çalışma şartı getirilecek. Ayrıca 600 gün prim yerine 400 prim ödenmesinin maaş alabilmek için yeterli olması üzerinde duruluyor. Fondan 600 gün çalışmış sigortalılar 6 ay, 900 gün çalışmış sigortalılar 8 ay, 1080 gün çalışmış sigortalılar ise 10 ay süre ile işsizlik maaşı alabiliyor. İşsizlik maaşı alma sürelerinin de uzatılması bekleniyor. Halen 6, 8, 10 ay olan işsizlik maaşı alma sürelerinin ikişer ay artırılarak bir yıla kadar uzaması bekleniyor. İşsizlik maaşının miktarında da iyileştirme yapılacak. Buna göre 265 ile 533 TL arasında değişen maaşın 600 TL’ye kadar çıkarılması bekleniyor. Maaş miktarının tespitinde kişinin adına ödenen prim ile çalıştığı gün sayısı belirleyici oluyor. İşsizlik sigortasının uygulanmaya başladığı Mart 2002 tarihinden bu yana toplam 1 milyon 666 bin 306 kişi başvuruda bulundu. Bu kişilerden 1 milyon 467 bin 36’sına maaş ödendi. Ödenen miktar ise 2,12 milyar TL oldu.

YENİ DÜZENLEME NELER GETİRİYOR?

Halen işsizlik maaşı alınabilmesi için kişinin son üç yıl içinde en az 600 gün sigortası bulunması şartı 400 güne indiriliyor.
Son üç yıl içinde 120 gün kesintisiz çalışma şartı ise son bir yılda 120 gün çalışma şartı şeklinde değiştirilecek.

Halen 6, 8, 10 ay olan işsizlik maaşı alma sürelerinin ikişer ay artırılarak bir yıla kadar uzaması bekleniyor.
İşsizlik maaşının miktarında da iyileştirme yapılacak. 265 ile 533 TL arasında değişen maaşın 600 TL’ye kadar çıkarılması bekleniyor.

İşsizlik Sigortası Faydaları

1. İşsiz kalınan süre içinde; sigortalı işsizlerin gelir kaybı bir ölçüde işsizlik ödeneği ile karşılandığından, sigortalı işsizler niteliklerine daha uygun işler arayacaklardır. Bu işgücü verimliliğini olumlu yönde etkileyecektir. Ayrıca, işsizlerde ve aile fertlerinde gelir kaybı nedeniyle oluşabilecek olumsuzluklar bir ölçüde önlenecektir.

2. İşsizlik sigortası sağladığı gelir güvencesiyle, işsizlerin alım güçlerini belli ölçüde koruduğundan toplam talep üzerinde olumlu etki yapacaktır.

3. İşsizlik ödeneğine hak kazanabilmek için sigortalı çalışanlar ahlak ve iyi niyet kurallarına daha fazla sadakat göstermek zorunda kalacaklarından verimlilik artacak ve işgücü devri azalacaktır.

4. İşsizlik sigortası kapsamında verilecek olan eğitimler ile sigortalı işsizlerin nitelikleri artırılacaktır.

5. Kayıt dışı istihdamın kayda alınmasında etkili olacaktır.

6. İşgücü piyasasına yönelik (iş-çalışan-işyeri) veri tabanı oluşturulmasına olanak sağlayıp, doğru kişinin doğru işe yerleştirilmesi sağlanacak ve böylelikle verimlilik ve çalışanların mutluluğu artacaktır.
Kaynakların, üretken alanlarda, istihdam artışı sağlayan ve bölgelerarası dengesizliği giderici yatırımlara yönlendirilmesinde İşsizlik Sigortası Fonu da katkı sağlayacaktır.

5510 sayılı Kanunda, hizmet akdi (4/a sigortalıları) ile çalışanlar için;
-İş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık ve analık hallerinde iş göremedikleri süre içerisinde geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi,
-İş kazası ve meslek hastalığı ve bunların dışında ölüm halinde cenaze ödeneği verilmesi,
-Sigortalı kadına ve sigortalı erkeğin sigortalı olmayan karısının, kendi çalışmalarından dolayı gelir/aylık alan kadına veya gelir/aylık alan erkeğin sigortalı olmayan karısının doğum yapması durumunda, her bir çocuk için yaşaması şartıyla emzirme ödeneği verilmesi,
öngörülmüştür.

2) Kendi Nam Ve Hesabına Bağımsız Çalışanlar İçin İş Kazası Ve Meslek Hastalığı, Hastalık Ve Analık Sigorta Kollarından Sağlanan Yardımlar

5510 sayılı Kanunda, kendi nam ve hesabına bağımsız (4/b sigortalıları) çalışanlar için;
-İş kazası ve meslek hastalığı ile ve analık hallerinde iş göremedikleri süre içerisinde yatarak tedavi süresince veya yatarak tedavi sonrası bu tedavinin gereği olarak istirahat raporu aldıkları süre için geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi,
-İş kazası ve meslek hastalığı ve bunların dışında ölüm halinde cenaze ödeneği verilmesi,
-Sigortalı kadına ve sigortalı erkeğin sigortalı olmayan karısının, kendi çalışmalarından dolayı gelir/aylık alan kadına veya gelir/aylık alan erkeğin sigortalı olmayan karısının doğum yapması durumunda, her bir çocuk için yaşaması şartıyla emzirme ödeneği verilmesi,
öngörülmüştür.
Kendi nam ve hesabına bağımsız çalışanlar için geçici iş göremezlik ödeneği ile kendi çalışmalarından dolayı gelir/aylık alan kadına veya gelir/aylık alan erkeğin sigortalı olmayan karısının doğum yapması durumunda emzirme ödeneği verilmesi uygulamaları Kanunla ilk defa getirilmiştir.

3) Geçici İş Göremezlik Ödeneği

Geçici iş göremezlik ödeneği; Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurullarından rapor alınmak kaydıyla;
-İş kazası ve meslek hastalığı için herhangi bir şart aranmadan her gün,
-Hastalık halinde, iş göremezliğin başladığı tarihten önceki bir yıl içinde en az doksan gün prim bildirilme kaydıyla iş göremezliğin başladığı üçüncü günden başlamak üzere her gün,
-Analık halinde ise; sigortalı kadının analığı halinde doğumdan önceki bir yıl içinde en az doksan gün prim bildirilmesi kaydıyla, doğumdan önceki ve sonraki sekizer haftalık sürede, çoğul gebelik halinde doğumdan sonraki süreye ilave edilecek iki haftalık sürede de,
verilmesi öngörülmüştür.
Analık halinde, sigortalının isteği ve hekimin de uygun görmesi şartıyla, doğuma üç hafta kalıncaya kadar çalışılması halinde, doğum öncesi çalışılan beş haftalık süre doğum süresi sekiz haftaya eklenebilecektir.
Kanuna göre geçici iş göremezlik ödeneği, yatarak tedavilerde prime esas günlük kazancın yarısı, ayakta tedavilerde ise prime esas kazancın üçte ikisi miktarında verilecektir.

4) Kendi Nam Ve Hesabına Bağımsız Çalışanlara Verilecek Geçici İş Göremezlik Ödenekleri

Kendi nam ve hesabına bağımsız çalışan sigortalılarının geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanması için, genel sağlık sigortası da dahil tüm prim ve prime ilişkin borçlarının ödenmesi gerekmektedir.

5) Şirket Ortakları

Kendi nam ve hesabına bağımsız çalışan sigortalılarından şirket ortaklarına geçici iş göremezlik ödeneği verilmeyecektir.

6) Geçici İş Göremezlik Ödeneğinin Miktarı

Kanuna göre geçici iş göremezlik ödeneği, yatarak tedavilerde prime esas günlük kazancın yarısı, ayakta tedavilerde ise prime esas kazancın üçte iki miktarında verilecektir.

7) Cenaze Ödeneği

Cenaze ödeneği, iş kazası ve meslek hastalığı veya sürekli iş göremezlik geliri, malullük, vazife malullüğü, yaşlılık aylığı almakta iken veya kendisi için en az 360 gün prim bildirilmek kaydıyla ölen sigortalının hak sahiplerine verilecek olup, cenaze ödeneğinin miktarı, Kurum Yönetim Kurulunca belirlenip Bakan tarafından onaylanan tarifeye göre belirlenecektir.

Emzirme Ödeneği

Emzirme ödeneğinden yararlanma için doğumdan önceki bir yıl içinde en az 120 gün prim bildirilme, 4/b sigortalıları için ayrıca prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmesi şartı aranacaktır.
Ayrıca, emzirme ödeneğine hak kazanan sigortalıların sigortalılıklarının sona ermesi durumunda, sigortalılığın sona erdiği tarihten itibaren 300 gün içinde çocukları doğarsa, doğum tarihinden önceli 15 aylık süre içinde 120 gün prim bildirme veya kendi nam ve hesabına bağımsız çalışan (4/b) sigortalılar için prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödeme şartı aranacaktır.
Emzirme ödeneğinin miktarı, Kurum Yönetim Kurulunca belirlenip Bakan tarafından onaylanan tarifeye göre belirlenecektir.

1- İşçinin işe başladığı tarihten itibaren iş sözleşmesinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir.

2- Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır.

3- İşçilerin kıdemleri, hizmet akdinin devam etmiş veya fasılalarla yeniden akdedilmiş olmasına bakılmaksızın aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde çalıştıkları süreler göz önüne alınarak hesaplanır.

4- İşyerlerinin devir veya intikali yahut herhangi bir suretle bir işverenden başka bir işverene geçmesi veya başka bir yere nakli halinde işçinin kıdemi, işyeri veya işyerlerindeki iş sözleşmesi sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanır.

5- Aynı kıdem süresi için bir defadan fazla kıdem tazminatı veya ikramiye ödenmez.

6- Kıdem tazminatının hesaplanması son ücret üzerinden yapılır.

7- Parça başı, akort, götürü veya yüzde usulü gibi ücretin sabit olmadığı hallerde son bir yıllık süre içinde ödenen ücretin o süre içinde çalışılan günlere bölünmesi suretiyle bulunacak ortalama ücret bu tazminatın hesabına esas tutulur.

8- Son bir yıl içinde işçi ücretine zam yapıldığı takdirde, tazminata esas ücret, işçinin işten ayrılma tarihi ile zammın yapıldığı tarih arasında alınan ücretin aynı süre içinde çalışılan günlere bölünmesi suretiyle hesaplanır.

ÖRNEK BİR HESAPLAMA

Kıdem tazminatı almayı hak eden bir işçinin 3 yıl 3 ay 3 gün hizmeti bulunmaktadır.İşçi kıdem tazminatını aşağıdaki şekilde hesaplayacaktır.

İşçinin aylık brüt maaşı: 850 TL

Günlük ücreti: 850:30= 28.33 TL

İşçiye yılda iki aylık brüt maaş tutarında ikramiye verilmektedir : 850 x 2 = 1.700 TL

Günlük ikramiye : 1700 :365 = 4.65 TL

Giydirilmiş günlük ücret: 28.33 + 4.65 = 32.98 TL

3 yıl için : 32.98 x 30 gün x 3 yıl = 2.968,20 TL

3 ay için : 32.98 x 30 gün x 3/12 ay = 247,35 TL

3 gün için : 32.98 x 30 gün x 3/365 gün = 8,13 TL

Toplam = 3.223,68 TL

İşçiye yapılacak 3.223,68 TL kıdem tazminatı ödemesinden sadece 0,006 oranında (19.34 TL) damga vergisi kesilecektir.  Kıdem tazminat ödemesinden gelir vergisi kesilmez.

İş kaybı Tazminatı almaları nedeni ile Türkiye İş Kurumu tarafından adlarına Sosyal Sigortalar Kurumu primi yatırılanlar kendileri ve bakmakla yükümlü oldukları eş, çocuk, ana ve babalarının hastalıkları halinde, 506 sayılı Yasanın Hastalık ve Analık Sigortalılarının ilgili maddelerinden yararlanmaları gerekmektedir.

İş kaybı Tazminatı alanlara işyerlerinin bulunduğu yerdeki Türkiye İş Kurumu tarafından örneği ekli kimlik belgesi ve vizite kağıdı yerine geçecek fotoğraflı, mühür ve imzalı İş kaybı Tazminatı Kimlik Belgesi düzenlenecektir

Sigortalılar ile bunların bakmakla yükümlü oldukları eş, çocuk, ana ve babalarının hastalıkları nedeniyle, Kurumumuzca çeşitli tarihlerde çıkarılan genelgelerde açıklandığı şekilde adlarına düzenlenecek sağlık karnesi ve Türkiye İş Kurumunca düzenlenen İş Kaybı Tazminatı Kimlik belgesi ile birlikte sağlık tesislerimize başvurularında gerekli muayene ve tedavilerinin sağlanması, ayrıca sigortalı kadınlar ile sigortalı erkeklerin sigortalı olmayan eşlerinin de analık sağlık yardımlarından yararlandırılmaları gerektiğinden,

İş kaybı tazminatı alanlar ile bunların geçindirmekle yükümlü olduğu kimselerinin sağlık tesislerine, kendilerine Türkiye İş Kurumu tarafından düzenlenerek verilen İş Kaybı Tazminatı Kimlik Belgesi ile kurumumuzca düzenlenerek verilen sağlık karnesi ve resimli kimlik belgesi ile başvurmaları,

Diğer taraftan, bu durumda olan kimselerin 506 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesine istinaden iş kaybı tazminatının bitim tarihinden itibaren 6 ay süreyle hastalık sigortası yardımlarından ,aynı kanunun 51 inci maddesine istinaden 300 gün içinde çocukları doğarsa analık sigortası yardımlarından yararlanmaları ancak işgöremez durumda olamayacaklarından geçici işgöremezlik ödeneğinin ödenmemesi, Gerekmektedir.

• Hekime muayene ettirilirler,
• Gereken klinik ve laboratuar muayeneleri yapılır,
• Ayakta veya yatarak gereken tedavileri sağlanır,
• Tedavileri süresince gerekli ilaç ve iyileştirme vasıtaları temin edilir. Bu kimselerin ayakta yapılan tedavilerinde verilen ilaç bedellerinin %10 kendilerince ödenir.
• Gerekli hallerde yurt içinde başka bir yere gönderilirler,
• Ayrıca, emekli sigortalıya protez araç ve gereçleri,

Sigortalının çocuğu ile eşine Yönetmelikle belirlenen işitme cihazı, malül arabası,el-kol-ayak-bacak protezi ve gözlük cam ve çerçevesi temin edilir. Kurumumuzdan sürekli iş göremezlik geliri, malüllük veya yaşlılık aylığı almakta olan kimseler ile eşine ve Kurumumuzdan haksahibi olarak gelir veya aylık almakta olan eşlere temin edilen protez bedellerinin % 10′u ilgililerce karşılanmakta, ancak alınan katılım payı miktarı 16 yaşından büyük işçiler için uygulanacak asgari ücretin 1 katını geçmemektedir. Kurumumuzdan sürekli iş göremezlik geliri, malüllük ve yaşlılık aylığı alan sigortalının geçindirmekle yükümlü olduğu çocuğu ile haksahibi olarak gelir veya aylık alan çocuklara temin edilen protez araç ve gereçlerinden ise katkı payı alınmamaktadır.

Hastalığın anlaşıldığı tarihten önceki 1 yıl içinde en az 120 gün hastalık sigortası primi ödemiş olan sigortalının eş, çocuk, ana ve babaları hastalıkları halinde;

• Hekime muayene ettirilir,

• Hekimin göstereceği lüzum üzerine teşhis için gereken klinik ve laboratuar muayeneleri yaptırılır, tedavileri sağlanır,

• Teşhis ve tedavi için gerekirse bir sağlık tesisine yatırılır.

• Tedavileri süresince gerekli ilaç ve iyileştirme vasıtaları sağlanır. Ayakta yapılan tedavilerde verilen ilaç bedellerinin %20′sini sigortalı öder.

• Gerekli hallerde, muayene ve tedavileri için, yurt içinde başka bir yere gönderilirler.

• Sigortalıların çocukları ile eşlerine, Kurumca hazırlanan Yönetmelik esasları çerçevesinde gerekli görülen protez araç ve gereçleri (işitme cihazı, malül arabası, el-kol-ayak-bacak protezi, gözlük cam ve çerçevesi) sağlanır, onarılır ve belirli sürelerle yenilenir.

Çalışan sigortalı ile eşi ve geçindirmekle yükümlü olduğu çocuklarına Kurumumuzca temin edilen protez bedelinin % 20′si ilgililerce karşılanmakta, ancak alınan katılım payı miktarı 4857 sayılı İş Kanuna göre Sanayi kesiminde çalışan 16 yaşından büyük işçiler için uygulanacak asgari ücretin 1,5 katını geçmemektedir.

Bu yardımlar sigortalının,

•  Hekime muayene ettirilmesi,
•  Teşhis için gereken klinik ve laboratuar muayenelerinin yaptırılması,
•  Gerekirse bir sağlık tesisine yatırılması ve tedavi süresince gerekli ilaç ve her türlü iyileştirme vasıtalarının sağlanması.
•  Ayakta yapılan tedavilerde verilen ilaç bedellerinin %20′sini sigortalı öder.
hallerini kapsar.

Bu süre, sigortalının tedavi altına alındığı tarihten başlayarak 6 (altı) aydır. Ancak, tedaviye devam edilmesi halinde, Kurumca bildirilen sağlık müesseseleri sağlık kurulu raporu ile malüllük halinin önlenebileceği veya önemli oranda azaltılabileceği anlaşılırsa, tedavi hastanın sağlık durumunun gerektirdiği sürece devam eder.
B)  Protez araç ve gereçlerinin sağlanması, takılması, onarılması ve yenilenmesi; (Ağız protezlerine ilişkin yardımlar, Kurumca hazırlanacak yönetmelik esasları dahilinde sağlanır.) Protez araç ve gereç bedellerinin % 20 sini sigortalı öder. Ancak, ilgiliden alınacak katkı miktarı 4857 sayılı İş Kanununa göre sanayi kesiminde çalışan onaltı yaşından büyük işçiler için uygulanan aylık asgari ücretin bir buçuk katından fazla olamaz. Sigortalının iyileşmesini sağlayacak veya iş göremezliğini az çok gidermesine yarayacak protez araç ve gereçleri sağlanır, takılır, onarılır ve belli sürelerde yenilenir.

C)  Geçici iş göremezlik süresince günlük ödenek verilmesi;
Sigortalıya; gerek ayakta, gerekse yatarak tedaviye alınıp istirahatlı bırakıldığı dolayısıyla işyerinde veya işinde fiilen çalışarak ücret alamadığı dönemlerde kendisinin ve aile fertlerinin geçimini sağlamak için geçici iş göremezlik adı altında ödenek verilir. Geçici iş göremezlik ödeneği verilmesine, tedavi müddetinin sonuna kadar devam edilir. Yalnız, istirahat süresi ne olursa olsun Hastalık Sigortası yönünden, ilk iki gün için ödenek verilmez.

Geçici iş göremezlik ödeneği alabilmek için;

•  Sigortalılık niteliğinin devam etmesi,
•  Hastalandığı tarihten önceki bir yıl içinde en az 120 gün hastalık sigortası primi ödemiş olması,
•  Kurumca bildirilen sağlık tesisleri sağlık kurullarından veya hekimlerinden istirahat raporu alınmış olması gerekmektedir.

D)  Gerekli hallerde muayene ve tedavi için yurt içinde başka bir yere gönderilmesi;

Sigortalı, gerekirse muayene ve tedavisinin yapılması veya protez araç ve gereçlerinin sağlanması için yurt içinde başka bir yere gönderilir. Gidiş-dönüş yol paraları ile zaruri masraf karşılıkları ile sigortalının sağlık durumu nedeniyle bir başkasının refakat etmesi gerektiği hekim raporu ile belgelenirse, refakatçinin de gidiş-dönüş yol paraları ile zaruri masraf karşılıkları ödenir.

E)  Hastalığın anlaşıldığı tarihten önceki bir yıl içinde en az 300 gün hastalık sigortası primi ödenmiş olması şartıyla yurt içinde tedavisi mümkün olmayıp ancak, yabancı bir ülkede kısmen veya tamamen tedavisi mümkün görülen ve malüllük halinin önlenebileceği veya önemli oranda azaltılabileceği “Tedavi Yardımına İlişkin Uygulama Tebliğ” ile “Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğ”de belirtilen yurtdışında tedavi amacıyla sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kurumları sağlık kurulu raporu ile tespit edilen ve Sağlık Bakanlığı Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesice teyit edildikten sonra Sağlık Bakanlığınca onaylanan sigortalının ve bu raporda belirtilmiş ise beraber gideceği kimsenin yurt dışına gönderilmeleri, yabancı ülkelere gidip gelme yol paraları ile bu ülkede kalış ve tedavi masraflarının ödenmesi.

Bu yardımlardan yararlanabilmek için sigortalının;

•  Hastalığının anlaşıldığı tarihten önceki 1 (bir) yıl içinde en az 300 gün hastalık sigortası primi ödemiş olması,
•  Tedavinin yurt içinde yapılamadığı, yabancı bir ülkede yapılabileceğine dair “Tedavi Yardımına İlişkin Uygulama Tebliğ” ile “Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğ”de belirtilen yurtdışında tedavi amacıyla sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kurumları sağlık kurulu raporunun bulunması gerekmektedir.

Ayrıca, 506 sayılı Kanunun 32/E fıkrası ile sigortalılara tanınan yurtdışında tedavi imkanı, bu defa Ek Madde 49 ile sigortalıların eş, çocuk, ana ve babası, Kurumumuzdan sürekli iş göremezlik geliri, malullük veya yaşlılık aylığı almakta olan kimseler ve bu kimselerin geçindirmekle yükümlü oldukları eş, çocuk, ana ve babası ile Kurumumuzdan hak sahibi olarak gelir veya aylık alan eş,çocuk,ana ve babasına da sağlanmış bulunmaktadır.

Anılan Kanunun 32 nci maddesinin değişik son fıkrası ile bu Kanuna tabi olarak çalışmaya başlayan sigortalıların, “Sağlık yardımı yapılması”, “Protez araç ve gereçlerinin standartlara uygun olarak sağlanması, takılması, onarılması ve yenilenmesi”, “Gerekli hallerde muayene ve tedavi için yurt içinde başka bir yere gönderilmesi” yardımlarından yararlanabilmeleri için, hastalığın anlaşıldığı tarihten önceki 1 (bir) yıl içinde en az 90 gün hastalık sigortası primi ödemiş olması şarttır.

HASTALANAN SİGORTALININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ
Hekimce alınması istenen tedbirlere uymayan sigortalıya, bu tedbirleri yerine getirmedikleri süre için ödenek verilmez. Tedavinin sona erdiğine ve çalışabilir durumda olduğuna dair Kurumca bildirilen sağlık tesislerinden belge almaksızın eski işverenin işinde çalıştırılan sigortalının aynı hastalığı sebebiyle yapılan tedavi masrafları işverenden, başka işte çalışan sigortalının aynı hastalığı sebebiyle yapılan tedavi masrafları kendisinden alınır. Bu süreler için geçici iş göremezlik ödeneği verilmez, verilmiş olanlar da sigortalıdan geri alınır.

4447 sayılı Kanunla  08/09/1999 tarihinden sonra işe başlayanların yaş şartı aranmadan emekli olma  hakkı kaldırılmış, bu tarihten önce emeklilik hakkını kazananlarla emekliliklerine  iki yıldan az süre kalan  sigortalıların değişiklikten önceki hükümlere göre yaşlılık aylığından  yararlanma hakları korunmuş, diğer sigortalıların yapılan değişiklikten hemen etkilenmelerini önlemek amacıyla  kademeli geçiş süreci öngörülmüştür.

Buna göre:
08/09/1999  tarihinden sonra ilk defa çalışmaya başlayan sigortalılar ;
- Kadın ise 58,  erkek ise 60 yaşını doldurmak  ve en az 7000 gün veya,
- Kadın ise 58, erkek ise 60  yaşını doldurmuş olmak, 25 yıldan beri sigortalı bulunmak ve 4500 gün, prim ödemiş olanlar  yaşlılık aylığından yararlanırlar.

08/09/1999  tarihi itibariyle önceki hükümlere göre yaşlılık aylığına hak kazananlar bu tarihten sonra diledikleri zaman, kadın sigortalılardan 18, erkek sigortalılardan 23 yıllık sigortalılık sürelerini dolduranlar ise bu tarihten önceki şartları yerine getirecekleri  tarihte emekli olabilirler.
08/09/1999  tarihinde sigortalılık süresi  18 yıldan az olan kadın sigortalılarla, sigortalılık süresi 23 yıldan az olan erkek  sigortalılar,  aşağıdaki tabloda  belirtilen  şartları yerine  getirmeleri halinde  yaşlılık aylığına  hak kazanırlar.

Sigortalılık Süresinin Başlangıç Aralıkları (Dahil-Dahil) 08/09/1999 TarihindekiSigortalılık Süresi Tahsis Talep Tarihinde Aranılan En Az Sigortalılık Süresi Yaşı Gün Sayısı

Kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını   doldurma, 15 yıldan beri sigortalı bulunma ve en az 3600 gün prim ödemiş olma şartlarını 08/09/1999 tarihinde yerine getirenler  bu tarihten sonra diledikleri zaman, bu  şartları 08/09/1999 tarihinde yerine  getiremeyenlerden kadın ise 52, erkek ise 56 yaşını  doldurmuş olma,  15 yıldan beri sigortalı bulunma ve en az 3600 gün prim ödemiş olma şartını tamamlayanlara talepte bulunmaları halinde  yaşlılık aylığı bağlanır.

 b) Özel Şartlar
Maden İşyerlerinin Yer Altı İşlerinde Çalışanlar :
- Sigortalılık süresi en az 20 yıl ve  primi ödenmiş çalışmalarının en az 5000 gününü  maden işyerlerinin yer altı işlerinde,
- Sigortalılık süresi en az 25 yıl ve primi ödenmiş çalışmalarının en az 4000 gününü maden işyerlerinin yeraltı  münavebeli  (gruplu) işlerinde,
geçiren sigortalılar herhangi bir yaş koşulunu yerine getirmeden yaşlılık aylığına hak kazanırlar.
Sigortalı Olmadan Önce Malül Olanlar :  Sigortalı olarak çalışmaya başladığı tarihten önce malül sayılacak derecede hastalık veya arızası bulunan ve bu nedenlerle malüllük aylığından yararlanamayan sigortalılar yaşları ne olursa olsun en az 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 gün prim ödemiş olmaları halinde  yaşlılık aylığına hak kazanırlar.

Sakatlığı Nedeniyle Vergi İndiriminden Yararlananlar : Gelir vergisi Kanununa göre sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlanan sigortalılar en az 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 gün prim ödemiş olmaları halinde  yaşlılık aylığına hak kazanırlar.
Erken Yaşlanan Sigortalılar : 50 yaşını dolduran ve Kurumca erken yaşlanmış olduğu tespit edilen sigortalılar en az 7000 gün veya, 25 yıl sigortalılık süresi ve en az  4500 gün prim ödemiş olmaları halinde  yaşlılık aylığına hak kazanırlar.